advertentie
  • Schiedam
  • geschiedenis

Symposium ‘Jenever en Slavernij’ belicht de historische rol van jenever in slavernijgeschiedenis

Het Jenevermuseum heeft op 26 januari een symposium georganiseerd in de Lutherse kerk aan de Lange Nieuwstraat in Schiedam, waarin de rol van jenever in de slavenhandel en dwangarbeid in de achttiende en negentiende eeuw centraal stond. Tijdens deze bijeenkomst konden bezoekers luisteren naar lezingen van deskundige sprekers en deelnemen aan een discussie over de onderwerpen.

v.l.n.r.: Moderator Floor Margarita Cornelisse, Leroy Fisscher Junior Conservator Nationaal Jenevermuseum Schiedam, Prof. Dr. Alex van Stipriaan, Dr. Michel Doortmont FRGS, Ludwina van Elshuis, Merel Blok MA en Arij Groenewegen Directeur Nationaal Jenevermuseum
v.l.n.r.: Moderator Floor Margarita Cornelisse, Leroy Fisscher Junior Conservator Nationaal Jenevermuseum Schiedam, Prof. Dr. Alex van Stipriaan, Dr. Michel Doortmont FRGS, Ludwina van Elshuis, Merel Blok MA en Arij Groenewegen Directeur Nationaal Jenevermuseum | Foto: Guido Verheule
Rembrandt van der Heijden

door Rembrandt van der Heijden

dinsdag 28 januari 2025 15:18

Volgens het museum trok het symposium “Jenever en Slavernij” veel belangstelling, met ongeveer 150 bezoekers die meer inzicht wilden krijgen in dit thema. Daarnaast waren er vier deskundigen aanwezig die ieder ongeveer vijftien minuten spraken over het onderwerp ‘Bittere Erfenis, Drank en Kolonialisme’. Tijdens de lezing deelden de experts inzichten over de rol van jenever in de geschiedenis van de slavernij.

Een symposium is een georganiseerde bijeenkomst waar experts, onderzoekers of professionals samenkomen om kennis en ideeën uit te wisselen over een specifiek onderwerp. Het doel is om deelnemers te informeren, inspireren en hen de kans te geven om met anderen in het vakgebied te verbinden.

Winti-cultuur

De Schiedamse Ludwina van Elshuis, met Surinaamse wortels en afkomstig uit het Paragebied in Suriname, vertelde dat jenever een belangrijk onderdeel was van haar leven. Ze gaf daarnaast inzicht in de betekenis van jenever binnen de Wintì-cultuur in Suriname. Deze religieuze traditie, met wortels in West-Afrika, ontstond tijdens de slavernij en combineert spirituele rituelen, geloof en culturele gebruiken die tot op de dag van vandaag worden doorgegeven. Van Elshuis legde uit hoe jenever een rol speelt binnen deze traditie en welke emotionele en spirituele betekenis eraan verbonden is.

Jenever als ruilmiddel

“Ik meen dat Schiedamse jenever als ruilmiddel in de slavenhandel werd gebruikt. Je kunt het verband niet ontkennen als je kijkt naar de handelsketen”, aldus Merel Blok. Blok is PhD-onderzoeker aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en ging dieper in op de rol van Schiedamse jenever in de slavenhandel van de negentiende eeuw. Dr. Michel Doortmont, Afrika-deskundige aan de Rijksuniversiteit Groningen, belichtte de historische connecties tussen Henkes jenever en Ghana.

Volgens Alex van Stripiaan, die expert is op het gebied van de Caribische geschiedenis, is het drankgebruik door tot slaaf gemaakten overgenomen van de kolonialisator, die naar eigen zeggen erg veel dronken. Stripiaan ging tijdens zijn lezing in op de vier belangrijkste ruilmiddelen tijdens de slavernij: textiel, ijzerwaren, wapens en drank, die een grote rol hebben gespeeld in het gebied.

150 gulden

Na de lezingen konden de bezoekers vragen stellen. Een van de vragen werd gesteld aan Stripiaan over de prijs van een fles jenever in die tijd. “De prijs van een fles van 1 gulden komt overeen met het jaarloon van een arbeider, ongeveer 150 gulden.”

Na ruim twee uur werd de middag afgesloten met een daverend applaus. De vier experts benadrukten het belang van verder onderzoek naar slavernij en pleitten voor meer betrokkenheid van nazaten van tot slaaf gemaakten. Ook werd gewezen op de noodzaak om vervolgonderzoek te richten op Azië.