Cijfers dalen, maar zorgen groeien: Schiedam zoekt naar achtergrond jeugdcriminaliteit

Wethouder Cemil Kahramanoğlu (Jeugdzaken) wijst op structurele problemen. Volgens hem is er jarenlang bezuinigd op jongerenwerk en onderwijs. “We hebben de basis hier niet op orde. En we moeten met de jongeren zelf in gesprek om erachter te komen wat hier werkelijk speelt.”

Criminoloog Robby Roks (Erasmus Universiteit) plaatst kanttekeningen bij het beeld dat jeugdcriminaliteit toeneemt. “Er is duidelijk een verschil tussen de cijfers en de beleving. Sinds 2007 zien we juist een daling van de jeugdcriminaliteit. Bij sommige delicten is zelfs sprake van een halvering.” Die boodschap roept volgens hem vaak ongeloof op. “Als ik tegen mensen zeg dat het best goed gaat met de jeugd, verklaren ze me voor gek.”

Roks wijst op de rol van media-aandacht. “Ik snap dat het nieuwswaarde heeft als er wordt geschreven over elf-, twaalf- of dertienjarigen die de fout ingaan. Maar daardoor lijkt het probleem groter dan het is. Het gaat in Nederland zo goed, dat we als samenleving steeds minder tolerant zijn voor criminaliteit. We zijn geweld niet meer gewend.”

De journalisten verdiepen zich een maand lang in het thema jeugdcriminaliteit, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Tijdens de debatavond gingen ze in gesprek met Schiedamse politici, een onderzoeker en lokale betrokkenen over oorzaken en aanpak.

Mentale gezondheid

Wanneer jongeren wél ontsporen, speelt mentale gezondheid vaak een rol, zegt Peter Ottens van Yets Foundation. “Veel jongeren voelen zich minder gelukkig, groeien op met één ouder. Ze lachen niet en kunnen hun verdriet niet delen. Ze missen veiligheid en vertrouwen.” Met zijn (sport)organisatie probeert Yets jongeren weer duidelijke kaders te bieden, zoals liefde, discipline en structuur. “We moeten elkaar beschermen en zorgen dat ze niet vatbaar zijn voor criminelen.”

Tegelijkertijd waarschuwde Roks voor een te eenduidig beeld. “Niet alle jongeren zijn een weerloos slachtoffer. Er zijn ook jongeren die snel geld willen verdienen en bereid zijn om voor tweehonderd euro een bom neer te leggen of fraude te plegen. Jeugdcriminaliteit vraagt om verschillende soorten aanpak.”

Presentator Tom Veldhuijzen (links) praat met Jessie Silva (raadslid namens PvdA). Jeroen Trouborst (raadslid Alles voor Schiedam) luistert | Foto: Rijnmond

Schiedam zet sinds enkele maanden extra in op veiligheid in en rond scholen. Wijkregisseurs, Jeugdzorg en scholen werken daarbij samen. Ook ontvangt de stad extra rijksgeld via het programma Preventie & Gezag. In de wijken Nieuwland en Oost wordt dat onder meer ingezet voor ambulant jongerenwerk en trajectbegeleiding.

Gesprekken met jongeren

Daarnaast voerde burgemeester Harald Bergmann gesprekken met jongeren die over de schreef gingen, in aanwezigheid van hun ouders. Tijdens de avond vertelt een Schiedamse moeder dat zij daarvoor niet was uitgenodigd, terwijl één van haar zes kinderen betrokken is bij een rivaliserende groep in de stad. Haar zoon van 17 zit voor de tweede keer in detentie.

Volgens de moeder trok zij eerder meerdere malen aan de bel, zonder resultaat. Wel werd na een psychologisch onderzoek een behandeling geadviseerd. “Dat was in januari 2024. En nog steeds is hij daar niet mee begonnen.” Nu haar zoon vastzit, ligt het traject stil. “Als hij vrijkomt, moet alles weer van voren af aan beginnen.”

Wethouder Kahramanoğlu erkent dat dit soort situaties de problematiek versterken. “Dit soort belemmeringen helpt niet”, zegt hij. “We moeten zorgen dat de basis op orde komt, zodat als mensen de gemeente benaderen, er tijdig hulp geboden wordt.”

Dit is een artikel van onze mediapartner Rijnmond.