Sonya Wartanjan (19) is de nieuwe junior stadsdichter van Vlaardingen: ‘Een eer’

Vlaardingen kent zowel een senior als een junior stadsdichter. Zij schrijven in opdracht van de gemeente en lokale organisaties en dragen hun werk voor tijdens evenementen en herdenkingen.

‘Niet zomaar iets’

Via haar docent Nederlands op het Groen van Prinstererlyceum kwam Sonya in aanraking met de oproep van cultureel centrum KADE40 om zich aan te melden als junior stadsdichter. Ze twijfelde eerst even. “Ik vond het heel bijzonder dat er aan mij gedacht werd. Dat is speciaal en geeft aan dat je werk indruk maakt.”

Bij de aanmelding werd gevraagd om twee gedichten op te sturen. Ze besloot er vier in te leveren. Kort daarna volgde haar benoeming. “Het is niet zomaar iets. Ik vind het echt heel leuk. Nu mag ik mijn waardering voor Vlaardingen verwoorden via iets waar ik van hou: poëzie en kunst.”

Aankomende twee jaar zal ze samen met senior Sander Groen de functies vervullen van stadsdichter. “Ik zie best wat gelijkenissen in onze werken en het lijkt me geweldig om in mijn periode als junior stadsdichter samen met hem te werken”, vertelt ze.

De twee nieuwe stadsdichters van Vlaardingen | Foto: Rory Dickhoff

Jongeren enthousiasmeren

Voor de functie van junior stadsdichter hadden weinig jongeren zich aangemeld. Dat motiveert Sonya om zich de komende twee jaar extra in te zetten om leeftijdsgenoten enthousiast te maken voor poëzie.

“Ik wil heel graag poëzie aanwakkeren bij mensen van mijn leeftijd”, vertelt ze. “Veel jongeren houden van muziek en eigenlijk is dat ook een vorm van poëzie. Ik wil hen stimuleren om hun gevoelens door middel van poëzie onder woorden te brengen.”

Van jongs af aan creatief

Creativiteit speelt al sinds haar jeugd een belangrijke rol in haar leven. Als kind tekende en schilderde ze veel. Op een gegeven moment kreeg ze steeds meer de behoefte om haar werk ook met woorden uit te leggen. “Schrijven werd steeds meer onderdeel van mijn kunst.”

Tijdens een schoolopdracht voor Nederlands en Beeldende Kunst ontdekte ze haar liefde voor poëzie. Ze schreef onder meer een stiftgedicht en een collagegedicht. “Sindsdien ben ik eigenlijk niet meer gestopt met schrijven.” Voor haar profielwerkstuk stelde ze zelfs een eigen gedichtenbundel samen.

In 2024 droeg ze een gedicht voor tijdens de Dodenherdenking op 4 mei bij het Bevrijdingsmonument op het Verploegh Chasséplein in Vlaardingen. “Het is een van de meest impactvolle herinneringen, omdat ik de mensen van Vlaardingen aansprak. Ik zag verschillende gezichten die allemaal bijeen waren gekomen voor één reden. Dat emotioneerde mij diep. Het was waardevol en tegelijkertijd uitdagend om een zelfgeschreven gedicht voor te dragen”, vertelt ze over deze dag.

De Dodenherdenking in 2024 waar Sonya Wartanjan een zelfgeschreven gedicht voordroeg | Foto: Twee

Beeldende en persoonlijke stijl

Sonya omschrijft haar stijl van dichten als heel beeldend en sfeervol. “Ik schrijf op een manier waarop je het snel voor je kunt zien. Niet heel letterlijk, maar wel origineel. Het geeft een bepaalde sfeer.”

Haar Armeense achtergrond speelt daarin een belangrijke rol. “De Armeense taal is heel nauw verbonden met het beeldend verwoorden. In het Armeens zijn veel woorden geschreven als beeldspraak. Het is een melancholische en poëtische taal, dus via die taal krijg ik ook poëzie mee.”

Daarnaast noemt ze haar werk persoonlijk. “Ik baseer het vrijwel altijd op mijn eigen gevoel in context van omgeving. Soms kies ik ervoor om te rijmen en soms doe ik dat bewust niet. Ik ben erachter gekomen dat eenvoud in gedichten mensen eerder raakt dan woordpuzzels creëren.”

Sonya Wartanjan in de Grote Kerk in Vlaardingen | Foto: Rory Dickhoff

Een gedicht over Vlaardingen

Sinds haar benoeming tot junior stadsdichter kijkt Sonya al met nieuwe ogen naar haar stad. “Ik woon al bijna mijn hele leven in Vlaardingen, maar nu ik stadsdichter ben, zie ik de stad vanuit een andere positie. Ik kijk ernaar uit om de stad met poëzie vast te leggen.”

Bij haar aanmelding stuurde ze onder meer een gedicht in dat haar persoonlijke band met Vlaardingen laat zien.

Aan de rand van het water
Waar de fluisterende wind verhalen in flarden draagt,
Schuilt er een stad aan het oppervlak
En kijk ik uit over de Nieuwe Maas

Een stad die kabbelt,
Onderdeel is geworden van mijn identiteit,
Een ongrijpbaar gevoel verweven in mijn DNA

In de Westwijk leerde ik vallen en opstaan,
Tussen krachtige persoonlijkheden en spelende stemmen,
Waar stoeptegels mijn knieën kenden

Als ik dan omhoog keek zag ik flats die hoger reikten
Dan mijn kleine dromen

Vlaardingen.
Een stad tussen beton, bomen en beloftes

Waar ik oneindig het zout van mijn tranen heb geproefd
En waar mijn lach hoger reikte
Dan de angst voor morgen

- Sonya Wartanjan