Femicide in beeld bij expositie in KADE40: 'Zetten verdriet om in kracht'

De verhalen in de tentoonstelling maken veel indruk op bezoekers. Volgens betrokkenen worden mensen er vaak stil van. Tegelijkertijd zorgen de verhalen er juist voor dat mensen er met elkaar over gaan praten.

“Het is heftig, maar het zorgt er wel voor dat het gesprek op gang komt”, vertelt Guusje Veenhoven. Zij is projectleider van de expositie en betrokken bij Stichting Open Mind. “Het is niet iets dat je alleen voor jezelf houdt. Het creëert bewustwording over wat femicide is, hoe vaak het voorkomt en welke rode vlaggen er kunnen zijn in relaties.”

Voorafgaand aan de opening van de tentoonstelling op donderdagmiddag namen meerdere sprekers het woord. Onder hen waren Jacky Silos, Guusje Veenhoven van Stichting Open Mind en schrijver Yesim Candan.

Candan schreef een boek over elf zogenoemde 'red flags' in ongezonde relaties. Die waarschuwingssignalen verdeelde hij in drie categorieën: gevaarlijk, zeer gevaarlijk en situaties waarin direct hulp gezocht moet worden. “Je kunt aanvinken wat je meemaakt”, legt zij uit. “Een voorbeeld is stalking. Dat kan digitale stalking zijn, trackers in je auto of iemand die voortdurend online controleert waar je bent.”

Volgens haar draait uiteindelijk bijna alles om controle. “Controle over wat je draagt, controle over je financiën, controle over seks. Alles draait om controle.”

Candan hoopt dat haar boek een soort relatie-check wordt, vergelijkbaar met hoe mensen hun auto laten controleren. “Ik wil dat het een soort APK-check voor een relatie wordt.”

‘Alle verhalen zijn heftig’

Het is moeilijk om één verhaal uit de tentoonstelling te kiezen dat het meest bijblijft, vertelt directeur van KADE40, Barry Marré. “Eigenlijk zijn ze allemaal indrukwekkend en intiem. Na vier verhalen dacht ik al: wat heftig. En dat terwijl ik er alleen over lees. Laat staan als je er zelf middenin zit.”

De politie krijgt gemiddeld elke acht minuten een melding van huiselijk geweld. Landelijk wordt ongeveer iedere acht dagen een vrouw slachtoffer van femicide. In Rotterdam liggen die cijfers zelfs nog iets hoger. Hoe vaak femicide precies in Vlaardingen voorkomt, is moeilijk te zeggen. Volgens wethouder Jacky Silos worden deze gevallen niet altijd afzonderlijk geregistreerd in politiecijfers.

Wel is bekend dat huiselijk geweld ook in Vlaardingen voorkomt. In acute situaties worden regelmatig huisverboden opgelegd om escalatie te voorkomen, zo laat zij weten.

Meer aandacht en bewustwording

Volgens initiatiefnemers is bewustwording een belangrijke eerste stap. Daarom wordt door Yesim Candan al nagedacht over nieuwe acties, bijvoorbeeld rond Orange the World in november. “Een idee is om de kade in Vlaardingen te vullen met rode hakken, een internationaal symbool voor vrouwen die slachtoffer zijn geworden van femicide. Awareness, dat is waar het begint.”

Voor nabestaanden van de slachtoffers is de tentoonstelling emotioneel, maar ook belangrijk. Veel families hopen dat hun verhaal anderen kan helpen. “Wat hen is overkomen, willen ze niet dat iemand anders meemaakt. Daarom zetten ze hun verdriet om in kracht om anderen te helpen.”

Voor bezoekers kan het confronterend zijn om alle portretten tegelijk te zien. “Als je al die vrouwen ziet die je aankijken en je weet dat het iemands dochter of zus is. Dat is gewoon heel heftig.”

De tentoonstelling Femicide is in KADE40 nog te bezoeken tot en met 28 maart. Daarnaast komt er vanaf 7 maart ook een buitententoonstelling in Winkelcentrum De Loper in de wijk Holy, zodat nog meer mensen met de verhalen worden geconfronteerd. De hoop van de organisatoren is dat bezoekers niet alleen geraakt worden door de verhalen, maar ook de signalen van ongezonde relaties beter leren herkennen. Daarmee kan mogelijk nieuw geweld worden voorkomen.