‘Grand dame van Vlaardingse poëzie’ Lily Touwen (100) overleden

Touwen werd geboren in Yogyakarta, Nederlands-Indië, in 1926. Toen ze 16 jaar oud was, kwam ze gedurende de Tweede Wereldoorlog in een Japans interneringskamp terecht. Touwen kreeg in 2024 landelijke bekendheid toen ze haar verhaal deelde met de rest van Nederland.

‘Vrolijke noot’

“Wij liepen als twee rode draden door elkaar heen als het gaat om schrijven en dichten”, vertelt oud-stadsdichter Look J. Boden over de overleden Touwen. Ze was een van de eerste leden van schrijfkring Rotonde, een Vlaardings dichtcollectief.

“Door alles heen had ze altijd een vrolijke noot. Ze was een lachende, lieve en gezellige dame”, omschrijft Boden. Greetje de Jong was medelid van de schrijfkring en bevestigt dit beeld. “Heel humoristisch. En altijd geïnteresseerd en meelevend”, voegt ze toe.

Touwen ontvangt in 2015 een Zilveren Haring van toenmalig burgemeester Bert Blase | Foto: Look J. Boden 

Nederlands-Indië

Lily zat in haar jongere jaren in vrouwenkamp Tjideng, een Japans interneringskamp in Nederlands-Indië. “Dat heeft een behoorlijke weerslag gehad op haar leven. Ze heeft daar honger geleden, ze is geslagen. Ze heeft alles meegemaakt wat je een mens niet zou willen wensen. Toch bleef ze altijd positief”, aldus oud-stadsdichter Boden.

De Vlaardingse kunstenaar Jan van Dorp kwam Touwen meermaals tegen in het werkveld. “Ze had zo’n krachtige zeggingskracht door woorden te geven aan hoe zij geleden heeft. Als je het leest, dan weet je dat ze een behoorlijke knauw heeft gekregen.”, vertelt hij. Hij keek op naar de dichter omdat ze zo intens met taal bezig was. "Ook had ze een mooie vorm van voordragen. Daar stond dan een grand dame die zeker iets te zeggen had." Boden voegt daaraan toe: Ze koos snel voor een positief, luchtig gedicht. De donkere kant bleef bij haar altijd bedekt, maar met voldoende beeldspraak, waardoor je toch meerdere lagen kon ontdekken."

Touwen draagt een gedicht voor als een 'grand dame' | Foto: Look J. Boden

‘Dit is mijn laatste gedicht’

In haar latere jaren ontving ze veel respect voor haar dichtwerk. Zo zorgde Van Dorp dat de toen bijna 100-jarige Touwen een kaart kreeg van alle huidige en voormalige stadsdichters. “Ze hebben hele mooie stukjes geschreven. Dat vond ze heel bijzonder.”

Een kleine maand geleden schreef de Vlaardingse haar laatste gedicht. “Daar schreef ze ‘dit is mijn laatste gedicht’ bij. In die periode gaf ze ook meerdere hints dat ze er klaar voor was”, vertelt medelid De Jong. “Dat was een ontroerend gedicht.”

Besloten kring

Boden kreeg de eer om als uitvaartbegeleider zijn vriendin weg te brengen. “Dat is een dubbel gevoel. Ik ben gelukkig in staat om dat als professional te doen”, blikt hij terug. “Normaal gesproken kom ik natuurlijk thuis bij mensen en dan weet ik niks over de overledene. Nu bracht ik ook mijn eigen ervaring en relatie mee.”

De uitvaart vond plaats in een kleine, besloten kring. “Ik denk dat de Vlaardingse gemeenschap had gehoopt dat het groter zou zijn. Maar ze had eerder zelf aangegeven dat ze het kleiner wilde houden.”