Moerman, Fiets ‘m Erin en Nolet: lokale parels in het tv-archief van Beeld & Geluid

Het oudste Vlaardingse en Schiedamse fragment in de Schatkamer komt uit 1920. In Dokken worden beelden getoond van de Kapitein Verschoor en zijn bemanning van de zeesleepboot Humber. Dat schip had de leiding over de verplaatsing van het grootste dok van de wereld van Hamburg naar Schiedam. Op de beelden is ook te zien hoe de bomvolle Vlaardingse kades staan om te kijken naar het bijzondere transport.

In de Schatkamer zijn onder andere veel nieuwsgebeurtenissen terug te vinden: van de opening van de Beneluxtunnel tot een wereldrecord lipdub in Schiedam. Maar ook tragische nieuwsgebeurtenissen zijn te vinden, zoals de Schiedammer parkmoord en de moord op Daniël van Cotthem. Ook zijn opvallend veel Vlaardingse branden groot nieuws geweest. Onder andere branden in het Delta Hotel, De Ark en in een voormalig belastingkantoor op de hoek van de Parallelweg en Westhavenkade zijn te vinden in het archief.

Schiedam

In het Schiedamse deel van het archief zijn oude beelden van de stad te zien. Onder andere beelden uit 1967, begeleid met een gedicht van Piet Paaltjens. Ook is te zien hoe een jonge Maxim Hartman in de jaren ’90 als ‘Presentator Skip’ door de straten van Schiedam loopt en uiteindelijk uitkomt bij Tosca Bam, waar hij leert balletdansen.

In een oude aflevering van Keek op de Week is te zien hoe Van Kooten en De Bie Schiedamse typetjes spelen. Dien en Bert Meibos hadden namelijk een fanclub opgericht voor voormalig Landbouw-minister Gerrit Braks. En in een aflevering van Het Familiebedrijf is een mini-documentaire te zien van de Nolet Distilleerderij in 1992.

Schiedam haalde in 2007 ook op een aparte manier het landelijke nieuws. Het college kwam met een idee om de files in Nederland op te lossen. Yorick Haan, nu raadslid, maar toen wethouder, vertelde aan NOVA hoe een busbaan en -haltes langs de snelweg het fileprobleem zouden kunnen oplossen.

Dominee Jan Klijnsma leidt NOVA rond door de opvang in het Sportfondsenbad | Beeld: still uit archief Beeld & Geluid

Asielzoekers

Het archief van de Schatkamer laat ook zien dat de geschiedenis zich kan herhalen. In MiddagEditie, een dagelijks nieuwsprogramma rond het middaguur, is te zien hoe Schiedam zich ook in 1998 verzette tegen de komst van zogenaamde Dublin-claimanten, asielzoekers die in een ander land opgevangen moeten worden. Het ging om zo’n veertig asielzoekers, vooral kinderen met hun ouders. Zij werden opgevangen in het Sportfondsenbad.

In de reportage is te zien hoe dominee Jan Klijnsma van de Raad van Kerken een rondleiding geeft. Onder het zwembad waren de bedden en in het lege zwembad konden de kinderen spelen. Ook is te zien hoe bewoners zich verzetten tegen de komst van de asielzoekers. Een deel van de mensen wilde het niet ‘in hun achtertuin’, andere aanwezigen vonden de voorzieningen in het ‘afgekeurde hok’ niet geschikt.

Uiteindelijk zijn de asielzoekers wel opgevangen in het Sportfondsenbad. Na ongeveer een half jaar, op 1 juli 1999, moesten de asielzoekers weer vertrekken. De eigenaar van het Sportfondsenbad was de Hongaar George Tóth. Hij wilde daarna de asielzoekers onderbrengen in Villa Kakelbont in Vlaardingen, wat ook zijn eigendom was.

Vlaardingen

Ook zijn er genoeg Vlaardingse schatten te vinden in het archief. Onder andere een reportage uit De Verrekijker waarin de Vlaardingse jeugdbrandweer centraal staat, maar ook televisieopnames vanuit het Delta Hotel en vanaf Sportpark Vijfsluizen. Ook is de Nationale Voorleeswedstrijd van 1973 te vinden in het programma Voor Lezen een Tien. Deze vond, vanwege het 700 jaar bestaan van de stad, plaats in de Stadsgehoorzaal in Vlaardingen. De winnaar kreeg een boek met herdenkingszegels van burgemeester Heusdens.

Ook is het fameuze Ter Land, Ter Zee en in De Lucht twee keer in Vlaardingen geweest, met Jack van Gelder als presentator. In 1994 was Fiets ‘m Erin te bewonderen in de oude haven. Hierin is onder andere Marco Bosman, nu leadzanger van de Vlaardingse band De Vaart, te zien op een fiets versierd als een schip genaamd ‘De Geuzen’. In 1997 was De Aanhanger Wint tegenover het Hollandiagebouw te bewonderen.

In Nederland Museumland is te zien hoe Boudewijn Büch in 1988 op bezoek is in het Visserijmuseum. Ook is een item van NOVA te zien over de Vlaardingse hoofddoek-affaire uit 1994. De zusjes Fidan mochten niet met hoofddoek op naar school en kregen hierover een brief van de gemeente, die de school steunde. Toenmalig wethouder Ton van der Steen werd hierover kritisch bevraagd door presentator Paul Witteman.

Cornelis Moerman steekt aan het einde van het interview met Aart Gisolf een sigaar aan | Beeld: still uit archief Beeld & Geluid

Moerman

Een fascinerend tv-fragment is te zien in het archief van Artsenij, een programma van arts en presentator Aart Gisolf. In april 1981 wordt een programma van drie kwartier gewijd aan Cornelis Moerman. De Vlaardingse huisarts was omstreden vanwege zijn theorie om kanker te genezen. Hij experimenteerde met de duiven op landgoed Hoogstad. Hij concludeerde dat een duif, en ook een mens, acht stoffen nodig had om gezond te zijn en dat dat kanker zou kunnen voorkomen.

In het interview vertelt Moerman hoe hij op het idee kwam om juist duiven als proefkonijnen te gebruiken. “Ik vroeg mij af: wat is gezondheid? Duiven eten bijna hetzelfde als mensen.” Moerman, toen al 88 jaar oud, is in het interview vol overtuigd van zijn methode. “Wie de laatste slag wint heeft de oorlog gewonnen, en die dicteert de voorwaarden van de vrede. En de winnaar dat ben ik, ooit zal die tijd komen.” Vervolgens eindigt het interview en neemt Moerman tevreden nog een trek van de sigaar.