advertentie
Akten over Joods-Schiedamse pandeigenaren uit Tweede Wereldoorlog gedigitaliseerd
Het gemeentearchief Schiedam heeft alle notariële akten in de periode van de Tweede Wereldoorlog gedigitaliseerd en openbaar gemaakt. Hieruit kan onder meer opgemaakt worden dat Joodse-Schiedammers onder dwang hun panden kwijtraakte aan een Duits beheerinstituut. De stukken zijn te vinden in het online programma Transkribus.
door Julian Jansen
maandag 05 oktober 2026 18:29
In een donkere kamer in het gemeentearchief worden de archiefstukken een voor een onder een glazen plaat gelegd. Op deze manier worden de documenten gefotografeerd en uiteindelijk openbaar gemaakt. Een van de stukken is een notariële akte. Dat is een document, opgesteld door een notaris, waarin afspraken staan voor bijvoorbeeld het aan- en verkopen van een pand.
Een notariële akte dat wordt gefotografeerd in een speciale donkere kamer in het gemeentearchief | Foto: Twee
Familiegeschiedenis reconstrueren
“Je kunt nu zelf het spoor volgen van een familielid. Stel iemand heeft een pand in handen gehad, maar heeft deze in 1942 of '43 verkocht. Hoezo? Dan kun je dus een deel van je familiegeschiedenis reconstrueren”, legt gemeentearchivaris Laurens Priester uit. Ook maakt de digitalisering van deze stukken verder onderzoek mogelijk.
Als voorbeeld neemt de archivaris een akte uit 1943 over een pand aan de Hoogstraat 117 in Schiedam. “Joden mogen op een gegeven moment geen onroerend goed meer bezitten. En dat werd dan op een gegeven moment afgepakt”, vertelt Priester. Op dat moment is het pand in bezit van de Joodse mevrouw Lobstein van Straten.
Het huidige pand aan de Hoogstraat 117 in Schiedam | Foto: Twee
Stichting Niederlandische Grundstücksverwaltung
Zij werd, net als 24 andere pandeigenaren in Schiedam, gedwongen haar pand af te staan aan een Duits beheerinstituut. “Dit had een hele nietszeggende naam, namelijk de Stichting Niederlandische Grundstücksverwaltung, ook wel de Nederlandse Administratie van Onroerende Goederen”, gaat Priester verder.
In deze notariële akte wordt beschreven dat dit Duitse beheerinstituut het voormalige pand van Lobstein van Straten doorverkoopt aan de niet-Joodse winkelier Jacob van Maare. Op deze manier zorgde de bezetter ervoor dat de Joodse-Schiedammer niet langer meer onroerend goed in bezit had. Lobstein van Straten werd even later gedeporteerd naar een concentratiekamp waar ze ook om het leven kwam.
Dit archiefstuk en de andere notariële akten zijn terug te vinden op Transkribus.
De notariële akte over de verkoop van het pand aan de Hoogstraat | Foto: Twee
