Schip van Jan en Anna moet nu echt vertrekken uit Schiedamse haven: ‘Ik ga niet weg’

Al meer dan 23 jaar keerden Jan van Rijsewijk en zijn vrouw Anna Doedijns met hun schip terug naar de Buitenhaven in Schiedam. Daar verbleven zij eerst alleen ’s winters, maar tot recent zo’n 10 maanden per jaar. Volgens de gemeente mocht het stel daar überhaupt niet liggen, maar geeft ook toe dat voor het naar buiten brengen van het nieuwe ligplaatsenbeleid eind juli dit jaar, er eigenlijk geen duidelijk beleid en handhaving op was. Volgens Jan mocht hij er wel liggen, dat had hij naar eigen zeggen afgesproken met een eerdere wethouder die aangaf dat hij het met de toenmalige havenmeester moest afspreken.

Dat Jan en Anna niet meer in de Buitenhaven konden blijven, werd duidelijk toen de gemeente op 18 augustus de walstroomvoorziening verwijderde waarvan zij gebruikmaakten. Uit protest vertrokken ze samen met hun buurman Rob Egberts naar twee lege carrouselplaatsen in de Lange Haven. Na het ophangen van een spandoek met de tekst 'Wij willen in Schiedam blijven' en twee gesprekken met wethouder Danny van Gulik, kregen de woonschippers toestemming om maximaal drie maanden op deze plekken te blijven. Ondertussen zou de gemeente een mogelijke ligplaats bij de Willemsbrug onderzoeken voor Jan en Anna.

Voorstel afgewezen

Ondertussen diende Jan een officiële aanvraag in voor een permanente ligplaats in Schiedam. Daarbij vroeg hij ook om een ontheffing van de geldende regels, mocht een vaste ligplaats niet mogelijk zijn. Daarnaast tekende hij bezwaar aan tegen het nieuwe ligplaatsenbeleid en diende hij samen met buurman Rob een Woo-verzoek in (Wet open overheid, bedoeld om interne informatie vanuit de gemeente te verkrijgen).

Maar de gemeente heeft besloten de aanvraag van Jan en Anna af te wijzen. Dat blijkt uit een brief van 28 oktober die het stel heeft ontvangen. Volgens de gemeente zijn de voorgestelde locaties in de Buitenhaven, Nieuwe Haven en Lange Haven niet bestemd voor permanente bewoning van een schip. Ook ziet de gemeente geen aanleiding om voor het stel een uitzondering te maken

De afwijzing heeft te maken met het nieuwe ligplaatsenbeleid dat de gemeente op 20 juli invoerde. Op de bijbehorende ligplaatsenkaart staat aangegeven waar verschillende soorten schepen mogen aanmeren en onder welke voorwaarden. Volgens de gemeente zijn de door Jan voorgestelde locaties niet aangewezen voor permanente bewoning. De carrouselplaatsen waar het stel momenteel ligt, zijn bovendien bedoeld voor tijdelijk verblijf van maximaal drie maanden.

In de brief erkent de gemeente dat Jan en Anna al jarenlang in de Buitenhaven verbleven en daarvoor havengeld betaalden. Volgens de gemeente geeft dat hen echter geen recht op een permanente ligplaats. Ook het historische karakter van hun schip verandert daar volgens de gemeente niets aan. De gemeente vindt het algemene belang van een veilige en goed georganiseerde haven zwaarder wegen dan het individuele belang van Jan en Anna om op een van de gewenste locaties te blijven wonen.

De boot van Jan en Anna in de Lange Haven | Foto: Twee

‘Frustrerend’

Jan en Anna vinden de situatie frustrerend. Volgens Jan had er makkelijk een oplossing kunnen komen. Vooral de afwijzing van de voorgestelde ligplaats bij de Willemsbrug valt hem tegen. Tijdens het gesprek met de wethouder op 17 september werd afgesproken dat deze mogelijkheid onderzocht zou worden. Inmiddels is ook die locatie afgewezen.

“Die afwijzing is eigenlijk een opsomming van het havenbeleid”, vertelt Jan. “Dus heel simpel gezegd: er is niks, het was niks en het wordt niks.”

Volgens Jan houdt de gemeente te veel vast aan het nieuwe beleid en is er weinig ruimte om naar een andere oplossing te zoeken. “Ze hebben gewoon sinds juli een nieuw beleid en daar wijken ze geen millimeter vanaf.”

Voor Jan en Anna betekent het besluit dat ze hun vertrouwde thuishaven dreigen kwijt te raken. Hoewel het stel gewend is om rond te varen, hebben ze in Schiedam een sociaal leven opgebouwd. “We zijn gewoon onze thuishaven kwijt. Dat is jammer”, vertelt Jan. “Je hebt je tandarts, de dit en de dat en ons campertje staat hier. We staan hier ingeschreven bij Frankenland als er wat is. Dus wij willen gewoon Schiedam als thuishaven houden.”

Anna laat een foto van het stel van vroeger zien | Foto: Twee

‘Ik ga niet weg’

Toch is Jan niet van plan het besluit zomaar te accepteren. Hij heeft inmiddels een bezwaarschrift voorbereid tegen de afwijzing van zijn aanvraag. Als ook dat bezwaar wordt afgewezen, overweegt hij naar de gemeenteraad te stappen om zijn verhaal te doen.

Tegelijkertijd ziet Jan op tegen een langdurige juridische strijd met de gemeente. “Voor je het weet ben je twee jaar aan het procederen. Dat ga ik niet doen met de gemeente als de gemeente geen blijk van goede wil geeft.”

De tijdelijke toestemming om in de Lange Haven te blijven, loopt op 26 november af. Ondanks de afwijzing is Jan niet van plan zijn schip dan vrijwillig te verplaatsen. “Als er geweld tegen mij gebruikt wordt, dan ga ik vertrekken. Of als er een dwangsom van 1.000 euro per dag ligt, dan ga ik ook vertrekken. Maar voor de rest ga ik niet vertrekken.”

Of en wanneer de gemeente daadwerkelijk gaat handhaven als Jan en Anna na 26 november blijven liggen, is nog niet duidelijk.

Voorlopig hoopt Jan dat de gemeente alsnog bereid is een oplossing te vinden. Zijn oproep is kort maar duidelijk: “Strijk eens over je hart.”