advertentie
Wim Hagers werd opgepakt tijdens de razzia, nu is zijn dagboek terug in Schiedam
Een stukje Schiedamse oorlogsgeschiedenis is terug in de stad. Het dagboek van Wim Hagers, een Schiedamse journalist die tijdens de Tweede Wereldoorlog op 10 november 1944 werd opgepakt bij de grote razzia in Schiedam en Rotterdam, is dinsdag 10 november tijdens de officiële herdenking overgedragen aan de gemeente. Hagers hield tijdens zijn gedwongen verblijf in Duitsland nauwgezet een dagboek bij. Niet alleen zijn belevenissen zijn daarin vastgelegd, ook bewaarde hij allerlei plaksels als herinnering.
door Juliet Heinsbroek
dinsdag 10 november 2026 15:47
Het dagboek werd onlangs vanuit een familiearchief geschonken aan Stichting Razzia Monument Rotterdam. Tijdens de officiële kranslegging voor de slachtoffers en nabestaanden van de razzia op dinsdag 10 november is het bijzondere document teruggegeven aan Schiedam. Burgemeester Harald Bergmann neemt het in ontvangst en draagt het vervolgens over aan het Gemeentearchief Schiedam.
Het boekje is ongeveer vijf centimeter dik en heeft het formaat van een half A4'tje. Bladzijde na bladzijde wordt duidelijk hoe nauwkeurig Hagers zijn ervaringen heeft bijgehouden. Naast aantekeningen, die hij met potlood schreef, plakte hij allerlei voorwerpen in het dagboek. Zo zijn er voedselbonnen, theezakjes, een pakje sigaretten en een tijdelijk toegangsbewijs voor een spergebied te vinden. Dat was de beveiligde zone waar hij als dwangarbeider moest werken.
"Hij was een verzamelaar van curiosa. Sommige verpakkingen en voorwerpen uit die tijd zijn inmiddels nauwelijks meer te vinden. Daarom is het zo bijzonder dat hij die heeft bewaard”, vertelt René Versluis, voorzitter van Stichting Razzia Monument Rotterdam. „Bladzijde voor bladzijde verbaas je je erover. Het geheel is echt een historisch document voor Schiedam.”
Zorgen om het thuisfront
Hagers werd op 10 november 1944, tijdens de grote razzia in Schiedam en Rotterdam, onverwacht opgepakt en naar Duitsland afgevoerd om daar als dwangarbeider te werken. In zijn dagboek beschreef hij de gebeurtenissen vanaf het moment van de razzia tot het einde van de oorlog.
Op een gegeven moment kon Hagers naar huis terugkeren. Hij kwam terecht in Eindhoven, waar hij voor een krant aan de slag ging. Schiedam en Rotterdam waren op dat moment nog niet bevrijd. Juist dat zorgde voor grote onzekerheid. Zo beschrijft Hagers in zijn dagboek. "Hij maakte zich ontzettend veel zorgen over de hongerwinter en wat er thuis gebeurde. Hij kon niet terug naar de stad en wist niet hoe het met zijn vrouw ging”, vertelt Versluis over de passages die hem aangrepen.
Toen ook Schiedam en Rotterdam waren bevrijd, reisde Hagers zo snel mogelijk terug. Daar trof hij zijn vrouw in goede gezondheid aan. "Je hebt de oorlog overleefd en kunt eindelijk naar huis. Maar dan heb je al die tijd niet geweten wat je daar zou aantreffen. Die ongerustheid moet ontzettend zwaar zijn geweest", vertelt voorzitter Versluis. "Dat lees je allemaal terug in het dagboek, heel bijzonder."
Grote razzia
De overdracht van het dagboek vond plaats tijdens de jaarlijkse officiële kranslegging bij het Razzia Monument Rotterdam aan de Parkkade. Op 10 en 11 november 1944 werden tijdens de razzia ongeveer 52.000 jongens en mannen tussen de 17 en 40 jaar opgepakt en weggevoerd. De meesten van hen werden als dwangarbeider naar Duitsland gestuurd. Naar schatting 600 tot 700 mannen overleefden de ontberingen niet.
De razzia was een van de grootste deportatieacties in Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog. Veel mannen keerden pas maanden na de bevrijding terug naar huis.
