Stolperstein voor Willem Assenberg: ‘Verraden door zijn eigen commandant’

“Willem Assenberg was de broer van mijn opa”, vertelt Liesbeth. Assenberg werkte bij Wilton Feijenoord en was lid van de burgerwacht. Vlak na de oprichting sloot hij zich aan bij de Geuzen. “Er kwamen indringers en daar wilde hij de mensen van Vlaardingen voor beschermen.” Liesbeth heeft een boek over haar oudoom Willem Assenberg bijna afgerond.

Eind december 1940 wordt Willem Assenberg opgezocht door de politie. “Hij was niet thuis toen ze aan zijn deur kwamen. Zijn vrouw was het prakje van tussen de middag aan het warmhouden op de kachel”, aldus Liesbeth. Toen hij thuiskwam kreeg hij te horen dat er mensen aan de deur waren geweest. Hij meldde zich op het bureau en werd opgepakt. “Hij is niet verhoord in Vlaardingen, hij is direct naar het Binnenhof gegaan.”

Historische foto

Liesbeth vertelt dat Willem Assenberg op het Binnenhof is ‘geconfronteerd’. “En daar heeft hij toegegeven dat hij bij de Geuzen zat. Zijn commandant, Reijer Bastiaan van der Borden, is zelf naar de SD gelopen. Hij is eigenlijk een verrader”, zegt Liesbeth. Willem Assenberg belandt uiteindelijk in april 1941 in het Oranjehotel in Scheveningen.

Bij het Oranjehotel is hij op een historische foto terecht gekomen. De foto is gemaakt door de zus van Arij Kop, één van de oprichters van de Geuzen die toen al vermoord was. Op de foto is Willem Assenberg te zien met hoed en regenjas. Het is de laatste bekende foto van Willem Assenberg. “Ik dacht dat ik van mijn stoel viel toen ik dat hoorde”, aldus Liesbeth. “Echt een kippenvel-moment.”

De foto gemaakt door de zus van Arij Kop, Willem Assenberg komt net door de poort gelopen | Bron: Streekmuseum Jan Anderson

‘Spuitje’

Na een tijd in Buchenwald wordt Willem Assenberg op 30 oktober 1942 vervoerd naar kamp Dachau. “Hij moest daar opknappen, want hij was ‘körperlich zwach’”, vertelt Liesbeth. Vervolgens breekt er een tyfusepidemie uit in Dachau en Willem raakt ook besmet. “De SS had een goede manier om die mensen te helpen, de verkeerde kant op te helpen weliswaar. Hij heeft een spuitje gekregen”, vertelt Liesbeth hevig geëmotioneerd. “De familie heeft dat nooit geweten.”

Om de herinnering aan Willem Assenberg is nu dus een Stolperstein geplaatst ter hoogte van de Oosterdwarsstraat 31 in Vlaardingen, de laatste plek waar hij in vrijheid leefde. Peter Assenberg, zijn kleinzoon, is blij met de steen. “Het is een heel beladen onderwerp binnen de familie. Mijn vader had er last van dat hij nooit zijn vader heeft leren kennen.” Willem Assenberg mocht in het Oranjehotel 15 minuten zijn zoon vasthouden, het enige contact dat ze ooit hebben gehad.

“Helaas kan mijn vader dit niet meer meemaken, dit had hij geweldig gevonden”, aldus Peter Assenberg. “Nu hebben we een persoonlijk monument. We hebben geen begraafplaats, geen plek waar hij ligt. Op deze manier hebben we wel wat voor hem.”